digibinasnatuurkundige en scheikundige referentie
Tabel 29 Clean-room v1

Mechanica — wrijvingscoëfficiënten

T29Mechanica — wrijvingscoëfficiënten

Kolommen: oppervlak-paar · μ_s (statisch) · μ_k (kinetisch). Dimensieloos; meting bij kamertemperatuur, droge toestand tenzij 'gesmeerd'.

StofKₐpKₐOpmerking
staal op staal (droog)0,740,57zuiver staal; oppervlakteruwheid bepalend
staal op staal (gesmeerd)0,160,03met olie; enorme reductie door hydrodynamische laag
staal op ijs0,030,02schaatsen — smeltlaag onder druk
staal op teflon (PTFE)0,040,04laagst mogelijke droge wrijving voor vast-vast paar; anti-aanbaklaag
rubber op asfalt (droog)0,900,70autoband op wegdek; remmen bij droog wegdek
rubber op asfalt (nat)0,600,45regen daalt grip significant
rubber op beton (droog)1,000,80hoogste rubber-wrijving; parkeergarage-vloer
rubber op ijs0,300,20winterbanden; sterk T-afhankelijk
hout op hout (droog)0,500,30schaafbank; vezelrichting belangrijk
hout op staal (droog)0,600,40
glas op glas (droog)0,940,40hoge μ_s — glasrolletjes 'plakken'
koper op staal0,530,36
aluminium op staal0,610,47
ijs op ijs (-10 °C)0,100,03bij lage T hoger — smeltlaag-mechanisme werkt minder
teflon op teflon0,040,04absolute laagste droge wrijving (vergelijkbaar met gesmeerd staal)
leder op metaal0,600,50riemaandrijving; grip met haarvezels
nylon op nylon0,250,20zelfsmerend polymeer; tandwielen
skis op sneeuw (was)0,100,05paraffine-wax; helling-sport
gewrichtskraakbeen (synoviaal)0,0030,003laagste natuurlijke wrijving — synovia-smering heupgewricht; belangrijk in prothese-design
banden op ijs (SIPE-weg)0,150,08ABS-remmen op gladheid essentieel
staal op graphiet0,100,10graphiet = vast smeermiddel (laagvorming); hoge T toepassingen
Stof
staal op staal (droog)
Kₐ
0,74
pKₐ
0,57
Opmerking
zuiver staal; oppervlakteruwheid bepalend
Stof
staal op staal (gesmeerd)
Kₐ
0,16
pKₐ
0,03
Opmerking
met olie; enorme reductie door hydrodynamische laag
Stof
staal op ijs
Kₐ
0,03
pKₐ
0,02
Opmerking
schaatsen — smeltlaag onder druk
Stof
staal op teflon (PTFE)
Kₐ
0,04
pKₐ
0,04
Opmerking
laagst mogelijke droge wrijving voor vast-vast paar; anti-aanbaklaag
Stof
rubber op asfalt (droog)
Kₐ
0,90
pKₐ
0,70
Opmerking
autoband op wegdek; remmen bij droog wegdek
Stof
rubber op asfalt (nat)
Kₐ
0,60
pKₐ
0,45
Opmerking
regen daalt grip significant
Stof
rubber op beton (droog)
Kₐ
1,00
pKₐ
0,80
Opmerking
hoogste rubber-wrijving; parkeergarage-vloer
Stof
rubber op ijs
Kₐ
0,30
pKₐ
0,20
Opmerking
winterbanden; sterk T-afhankelijk
Stof
hout op hout (droog)
Kₐ
0,50
pKₐ
0,30
Opmerking
schaafbank; vezelrichting belangrijk
Stof
hout op staal (droog)
Kₐ
0,60
pKₐ
0,40
Stof
glas op glas (droog)
Kₐ
0,94
pKₐ
0,40
Opmerking
hoge μ_s — glasrolletjes 'plakken'
Stof
koper op staal
Kₐ
0,53
pKₐ
0,36
Stof
aluminium op staal
Kₐ
0,61
pKₐ
0,47
Stof
ijs op ijs (-10 °C)
Kₐ
0,10
pKₐ
0,03
Opmerking
bij lage T hoger — smeltlaag-mechanisme werkt minder
Stof
teflon op teflon
Kₐ
0,04
pKₐ
0,04
Opmerking
absolute laagste droge wrijving (vergelijkbaar met gesmeerd staal)
Stof
leder op metaal
Kₐ
0,60
pKₐ
0,50
Opmerking
riemaandrijving; grip met haarvezels
Stof
nylon op nylon
Kₐ
0,25
pKₐ
0,20
Opmerking
zelfsmerend polymeer; tandwielen
Stof
skis op sneeuw (was)
Kₐ
0,10
pKₐ
0,05
Opmerking
paraffine-wax; helling-sport
Stof
gewrichtskraakbeen (synoviaal)
Kₐ
0,003
pKₐ
0,003
Opmerking
laagste natuurlijke wrijving — synovia-smering heupgewricht; belangrijk in prothese-design
Stof
banden op ijs (SIPE-weg)
Kₐ
0,15
pKₐ
0,08
Opmerking
ABS-remmen op gladheid essentieel
Stof
staal op graphiet
Kₐ
0,10
pKₐ
0,10
Opmerking
graphiet = vast smeermiddel (laagvorming); hoge T toepassingen